26
Ekim

Bir Bilene Sorduk: Dünyalıların Mars'la İmtihanı

26 Ekim 2016 Yazar: Selnur Aysever | Köşe adı: abcde
Tüm Yazılar

 

Bilim dünyası, uzun yıllardır içinde bulunduğumuz güneş sistemini anlamaya, varoluşumuzu açıklamaya çalışıyor. İnsan, sonunu tüm hızla hazırlamaya devam ederken, alternatif yaşam alanlarını denemeye hazırlanıyor. Daha geçtiğimiz ay SpaceX’in CEO’su, Mars’ta önümüzdeki 50 yıl içinde koloni kurulacağını açıklamıştı.

Bu açıklamadan önce, Avrupa Uzay Ajansı (ESA), yedi ay önce Mars’ta yaşam izi aramak için Shiaparelli’yi yola çıkarmıştı bile…

Geçtiğimiz hafta, Shiaparelli’nin yolculuğunu tamamlaması yani Mars’a inmesi bekleniyordu. 500 milyon kilometrelik bir yolu kat ederek iniş yapması beklenen Shiaparelli’yle, Mars’ın yüzeyine inmesine saniyeler kala, iletişim kesildi. Birkaç gün sonra uzay aracının parçalandığı açıklandı. Peki, şimdi ne olacak?

Dr. Selçuk Topal’a Dünyalıların, Mars’la imtihanını sorduk...

AYKIRI AKADEMİ: Selnur AYSEVER

 

Asıl Mars aracı 2020’de gezegene gidecek. ESA ve Rus Uzay Ajansı (Roscosmos) ortak projesi olarak. Bu onun ön testiydi. Bir testte önemli olan şey, test olumsuz bir sonla bitse bile, yani konuştuğumuz durumda iniş modülü çakılmış olsa bile, bunun nedenleri nedir ortaya çıkarmaktır. Eğer bunu yapabilirseniz testiniz başarılı olmuştur.

 

Dr. Selçuk TOPAL:

“Avrupa Uzay Ajansı’nın (ESA) uzay aracı Trace Gas Orbiter (TGO) beraberinde Schiaparelli iniş modülünü Mars’a götürdü. Beraber Mars’a ulaşıp sorunsuz bir şekilde gezegen etrafında yörüngeye yerleştirildiler. İniş modülü Schiaparelli, Mars yüzeyine doğru sorunsuz yola çıktı. Atmosfere sorunsuz girdi. Hatta yavaşlamak için iticilerini de sorunsuz çalıştırdı. Yani inişe çok az bir süre kalana kadar modül atmosferde sorunsuz alçalmaya devam etti. Ancak ne olduysa yüzeye dokunmaya 1 dk. kala oldu. Birden irtibat kesildi. Daha sonra yüzeye çarptığı anlaşıldı. İniş başarısız olmuştu. Öyle görünüyor ki iniş modülü 2-4 km. yukarıdan yere çakılmıştı. NASA’nın yörüngedeki aracı çarpma bölgesini görüntüledi. Ancak burada hatırlatmamız gereken bir şey var: Zaten ESA bu iniş modülü ile inişi test etmek istiyordu. Bu bir testti. Çünkü asıl Mars aracı 2020’de gezegene gidecek. ESA ve Rus Uzay Ajansı (Roscosmos) ortak projesi olarak. Bu onun ön testiydi. Bir testte önemli olan şey, test olumsuz bir sonla bitse bile, yani konuştuğumuz durumda iniş modülü çakılmış olsa bile, bunun nedenleri nedir ortaya çıkarmaktır. Eğer bunu yapabilirseniz testiniz başarılı olmuştur. Çünkü bir sonraki denemenizde ne yapmanız gerektiğini daha iyi bilirsiniz. Ne de olsa bir musibet bin nasihatten iyidir. Schiaparelli’nin inişinde neyin yanlış gittiği henüz bulunamadı. Ama eminim bulunacaktır.

Yakında Mars’a insanlı yolculuk planlanıyor. Hiç olmadığı kadar büyük bir kütlenin Mars’a sorunsuz inmesinden bahsediyoruz. Bence bu denli büyük bir aracın Mars’a ilk iniş denemesi başarısız olacak. O nedenle ilk seyahate insan değil de insanımsı robot göndermek daha mantıklı bir seçenek bence.

 

TGO Mars etrafındaki yörüngesinde sorunsuz çalışıyor ve gelecek ay bilimsel verileri almaya ve analiz etmeye başlayacak. Bu projenin ana amacı metan gazını analiz etmek. Bu gazın birçok oluşma nedeni var. Bunlardan biri de bir çeşit yaşam formu olabilir. İşte bu nedenle bu gazın belirlenmesi ve kaynağının incelenmesi önemli. 2020’yi sabırsızla bekliyorum. Mars’a gidecek araç gezegen yüzeyini 2 metre kadar delebilecek ve oradan örnek alabilecek. İlk kez Mars yüzeyinin bu kadar derinine inmiş olunacak. Acaba ne bulunacak? Heyecan verici bir bekleyiş içindeyim.

Görüldüğü gibi başka bir gök cismine bir araç göndermenin belli zorluklarda başarılması gereken aşamaları var. Öncelikle roketiniz Dünya atmosferinden sorunsuz ayrılıp uzaya ulaşmalı. Kütleçekim etkili manevrayı doğru hesaplamalı ve uzay aracını doğru zamanda hedefteki gezegenle buluşturabilmelisiniz. Gezegene yaklaşıldığında roketler doğru çalışmalı ki uzay aracı gezegen etrafında stabil bir yörüngeye oturabilsin. Sonrasında yüzeye indirmek istediğiniz bir iniş modülü varsa onun yüzeye başarılı bir şekilde inmesi gerek ki işte en çetrefilli kısım burası. Yakında Mars’a insanlı yolculuk planlanıyor. Hiç olmadığı kadar büyük bir kütlenin Mars’a sorunsuz inmesinden bahsediyoruz. Bence bu denli büyük bir aracın Mars’a ilk iniş denemesi başarısız olacak. O nedenle ilk seyahate insan değil de insanımsı robot göndermek daha mantıklı bir seçenek bence. Bana ‘Mars’a gidiyoruz atla!’ deseler ‘sen git ben diğer araçla arkadan geliyorum’ diye karşılık verirdim herhalde.

 

 

 

Copyright © 2013 by Simurg Medya. Tüm Hakları Saklıdır.

elektrik malzemeleri