17
Mayıs

Hayal gücünü tutuklamak...

17 Mayıs 2016 Yazar: Aykırı Akademi

Mısır yargısı hayal gücünün peşinde...

Kitapların ‘tehlikeli, suç aleti’ sayıldığı ülke yalnızca Türkiye değil. Mısırlı yazar Ahmed Naji, “Hayat İçin Kullanma Kılavuzu” adlı romanında geçen ifadeler yüzünden “terbiyeye aykırı hareket” ettiği gerekçesiyle hapse atıldı.

 

AYKIRI AKADEMİ - HABER

Mısırlı yazar Ahmet Naji’nin son romanı Hayat İçin Kullanma Kılavuzu’nu yazarken bunu düşlediğini sanmıyoruz. Ama bir okur, kitaptan dolayı “çarpıntı, yüksek tansiyon ve göz seyirmesi” yaşadığını belirterek şikâyetçi olunca yazar kendini hapiste buldu.

Şikâyetler doktora yapılsa haber konusu olmazdı elbette. Ancak savcılığa suç duyurusunda bulunulunca, “terbiyeye aykırı hareket” etme suçundan ceza aldı Ahmed Naji. Kitabındaki cinsellik ve haşhaş kullanımıyla ilgili bölümler okurda nasıl bir etki bıraktıysa, yazarın özgürlüğüne iki yıl el konuldu. 

Grinin Elli Tonu gibi bir kitap yazmış olsa ömür boyu hapse mi girerdi bilemeyiz ama uluslararası kamuoyu bu duruma sessiz kalmadı.

Mısır’ın Devlet Başkanı El Sisi'ye 120 uluslararası sanatçının imzasını taşıyan bir mektup yazılarak "Naji'nin yargılanması, ifade özgürlüğünün Mısır yönetimi tarafından baskı altına alınmasının çok rahatsız edici bir örneğidir" denildi. Woody Allen, Patti Smith, Philip Roth gibi dünyaca tanınmış isimler de imza verdiler mektuba. Biz alışkanlık gereği El Sisi’nin, “siz kimsiniz de Mısır’ın hukukuna dil uzatıyorsunuz” demesini bekliyoruz elbette.  

Mektupta şu ifadeler yer alıyor:

“Ahmed Naji’nin cezası, Mısır hükümetinin ifade özgürlüğüne yönelik son derece sorunlu kısıtlamalarının bir sembolü. Geçtiğimiz yıl içerisinde, Mısırlı yetkililer kültür merkezlerini kapattı, bir sanat galerisine ve yayınevine baskın yaptı ve aralarında yapımcı Rana El-Sobky ve şair Fatime Naoot’un da olduğu çok sayıda sanatçıyı hapis cezasına çarptırdı. 2015 yılının sonunda, en azından 23 gazeteci hapisteydi ki bu da Mısır’ı hapisteki gazeteciler konusunda dünyanın en kötü ülkelerinden biri kılıyor.”

Uluslararası Yazarlar Birliği PEN'in Yazma Özgürlüğü Ödülü'ne de bu yıl Naci layık görüldü. New York'ta düzenlenen töreninde ödülü, Naji için kardeşi teslim aldı.

PEN Amerika yöneticilerinden Suzanne Nossel konuyla ilgili şunları söyledi:

“Ahmed Naji ülkesinin yaratıcı ifadeyi açık bir biçimde koruyan yeni anayasasını sınamaya cesaret etmiştir. Hayal gücünü cezalandırma amacıyla çarptırıldığı hapis cezası hukukun egemenliğini ihlal etmekte ve Mısır’ın dinamik edebiyat ve sanat ortamına bir darbe daha indirmektedir.”

Mısır’da da basın, en az ülkemizdeki kadar özgür(!). Uluslararası Af Örgütü 2015 yılında "Yönetim, rejim muhaliflerini ve farklı düşünenleri hedef alıyor" açıklamasında bulundu. Sınır Tanımayan Gazeteciler örgütünün raporuna göre de, hâlihazırda Mısır'da 23 gazeteci hapiste. Basın özgürlüğü endeksinde Mısır 158'inci sırada. Devlet Başkanı El Sisi, "Medya ve devlet farklı görüşlerde olmamalı" diyerek dünyaya bu konuda basın dersini vermiş.

 

Ahmet Naji kimdir?

Eylül 1985’te Mansura’da doğan yazar, benzersiz deneysel yazınıyla Mısır edebiyatında ayrıcalıklı bir yere sahiptir.

2005 yılında, Wassia’ khayalak (Hayalgücünü Genişlet) isimli bloğunda sinema, sanat, edebiyat, sosyoloji ve insan hakları konularında yazmaya başlar. 2006 yılında gazetecilik bölümünü bitiren Naji’ye, haftalık edebiyat dergisi Akbar al-Adab’da yazması için teklif gelmiştir. Bunu yazarın 2007 yılında çıkan kitabı takip eder.

Ama Naji’nin başka ilgi alanları da vardır: 2009 yılında, Saba῾a durus mustaqqah min Ahmad Makky (Seven lessons drawn from Ahmad Makky) adında  bir e-kitap yayınlar. Bu kitap kısa bir sanat eleştirisidir. Daha sonra ise Mısır Blog Tarihi hakkında yazar: “Blogs from Post to Tweet” (2010)”

Naji, yazarlığının ilk yıllarından itibaren, Mısır çağdaş yaşamında yeni bir ses olarak kendini gösterir. Bir ‘fantasy’ olarak tanımlanabilecek ilk romanı, Rogers, 2007 de Dar Malamih tarafından basılır. Bu romanında yazarın sözleri Pink Floyd’un The Wall’u ile harmanlanmıştır. Tüm hikaye kahramanın hayal gücü ve halüsinasyonlarıyla oynadığı bir oyun hakkındadır.

2014’te yayınlanan The Use of Life/Hayat İçin Kullanma Kılavuzu’nun ana temaları da kabus, ötekileşmenin ıstırabı ve bireyin iletişim kuramamasıdır. Hayat İçin Kullanma Kılavuzu da, Rogers gibi yine bir deneysel romandır; yazar bu romanında bir başka ‘karışım’ maddesi kullanır: Ayman al-Zurqany’nin karikatürleri ve illüstrasyonları. Bu, karakterlere bir yüz verir ve duygularını ve düşüncelerini tanımlar. Karikatür ve çizimlerin kullanımı Arap dünyası için bir yeniliktir. Bu; TokTok ve al-Shakmagiyya gibi magazin dergileri ile Sherif Adel tarafından yazılıp resimlenen Fut 3aleyna bokra isimli bilim kurgu örneklerinde olduğu gibi, karikatür sanatının artan önemine de işaret etmektedir.

Naji’nin kitabı için tam anlamıyla bir grafik-roman diyemeyiz elbette. Daha çok bir ara form örneğidir.

Roman, iki ana karakter etrafında gelişir: Bassam ve Kahire Şehri. Bassam hayal kırıklığına uğramış bir gençtir ve kendini ifade edemediği bir şehirde yaşamaktadır. Bu kirlenmiş şehirde her şey çok zordur, ilişkiler bile.

Yazarın gerçeküstü metninde, alışılmadık pek çok karakterin maceralarını okuruz. Karakterleri birbirine bağlayan ‘leitmotif’ ise genellikle cinselliktir. Yazarın mastürbasyon, fetişler ve pornografi hakkında yazdığı bölüm sansürlenen 6.bölümdür. Diğer bölümlerden ayrıksı duran bu bölümde hikaye aynı zamanda Kahire’deki gençlerin uyuşturucu madde kullanımıyla da ilgilidir.

Roman ayrıca bilim kurgu ögeleri de içermektedir.

Rüyalar, illüzyonlar, hayaller, üstü kapalı sosyal eleştiri  ve ironi: bütün bunlar kendi tarzını yaratmak isteyen yazarın kullandığı unsurlardır...

(Kaynak/Çeviri: Elisabetta Rossi, Roma Universitesi’nde Arap dili ve kültürü okudu. 2013-2014 yılları arasında Kahire’de yaşadı. Bu dönemde ldığı bursla Mısır’da Karikatür ve Grafik roman konularında araştırma yaptı ve Naji’nin çalışmaları üzerine bir tez hazırladı.)

 

 

 


Haber için kaynak: dw.com, guardian.co.uk ve T24.com

 

 

 

Copyright © 2013 by Simurg Medya. Tüm Hakları Saklıdır.

elektrik malzemeleri