29
Nisan

Palmira’nın Kahramanı

29 Nisan 2016 Yazar: Aykırı Akademi

Suriye Ordusu "çölün gelini" Palmira'yı geçtiğimiz ay tekrar kontrolü altına aldı. Antik kentte yapılan incelemelerde IŞİD tarafından öldürülmüş 40 kişinin toplu mezarına ulaşıldı. Halen, bu 40 kişi arasında hayatını Palmira’ya adamış ünlü arkeolog Halid Esad’ın olup olmadığı araştırılıyor. Çekilen fotoğraflarsa antik kente verilen zararı gözler önüne seriyor.

 

IŞİD’in Suriye’de ilerleyişi Moğol istilalarına benzer bir hızda ve şiddetle gerçekleşti; girdikleri her yeri yakıp yıktılar, kendilerinden olmayan insanları boğazladılar, kadınlarını pazara çıkardılar, bulabildikleri her şeyi yağmaladılar. Yağmaladıkları arasında elbette tarihi eserler, müzeler, antik kent kalıntıları da vardı. Tarihi eser ticareti halen IŞİD'in önemli gelir kaynakları arasında.

Yağmalanan en önemli bölge ise “çölün gelini” Palmira antik kenti. IŞİD işgali altındaki şehirden gelen ilk bilgi Roma Antik Tiyatrosu sahnesinde 20 esirin idam edilmesi görüntüleriydi. Daha sonra örgütün kentteki 2 bin yıllık aslan heykelini parçaladığı iddia edildi. Sonra Taliban’dan tanıdık heykel parçalama, bombalama görüntüleri.

Suriye Ordusu, Rusya desteği ile Palmira'yı geçtiğimiz ay tekrar kontrolü altına aldı. Antik kentte yapılan incelemelerde IŞİD tarafından öldürülmüş 40 kişinin toplu mezarına ulaşıldı. Halen, bu 40 kişi arasında hayatını Palmira’ya adamış ünlü arkeolog Halid Esad’ın olup olmadığı araştırılıyor.

Halid Esad, IŞİD işgali günlerinde “Burada doğdum, burada öleceğim” diyerek, Palmira’yı terk etmeyi reddetmişti. Şehri ele geçiren IŞİD’in ilk işlerinden biri ise Halid Esad'ın kafasını kesip başsız bedenini direğe asarak sergilemek oldu. Haberlere göre IŞİD Arkeolog Halid Esad’a bir ay boyunca çeşitli işkence yöntemleri uygulayarak Palmira eserlerinin nerede saklandığını öğrenmeye çalıştı. Palmira Antik Kenti eserlerini çocuğu gibi gören Esad konuşmamayı tercih etti.

Halid Esad’ın, antik kente dair çok sayıda da eseri bulunuyordu. Esad ayrıca 1980 yılında Unesco Dünya Mirası Listesi’ne alınan Palmira’da, ABD’li, Fransız, Alman ve İsviçreli arkeologlarla da ortak projeler yürütüyordu ve uluslararası akademik dergilerde makaleleri yayımlanmıştı.

 

Palmira’daki antik tiyatro'da klasik müzik konserleri düzenlenirdi.

 

Palmira tekrar Suriye ordusunun eline geçtikten sonra çekilen fotoğraflar antik kente verilen zararın boyutunu gözler önüne seriyor.

 

Halid Esad Kimdir?

1 Ocak 1934’te Palmira’da dünyaya geldi. Kuşaklar boyu aynı bölgede yaşayan Sünni bir aileye mensuptur. Şam’da yatılı öğrenim gördü. Yükseköğrenimini Şam Üniversitesi’nde tarih alanında yaptı. Öğrencilik yıllarında Aramice dilini öğrendi; özellikle de farklı bir alfabe ile yazılan Palmira (Tedmür) Aramicesinde yetkinleşti.

1954’te Baas Partisi’ne girdi. Zamanla partinin Palmira’daki önemli destekçilerinden birisi oldu ve bunu arkeolojik çalışmalara siyasi destek sağlamada kullandı.

1963’te Palmira’ya döndü ve müze müdürü olarak görevlendirildi. İki sene sonra bölge idarecisi oldu. Arkeolojik çalışmaları 3. yüzyıl sur duvarları ve farklı nekropollere dağılmış bir dizi mezar anıtı üzerine yoğunlaştırdı. Alman, Fransız, Japon, İtalyan, Polonyalı arkeoloji heyetleri ile çalışmalar yürüttü.

Emevî devri sivil mimarisinin başlıca örneklerinden olan Kasrü’l-hayri’ş-şarkî’de Amerikan heyetinin ünü arkeolog Oleg Grabar idaresinde yürüttüğü tüm saha çalışmalarına katıldı.

1982 yılında Palmyra antik kenti hakkındaki en önemli eserlerden biri kabul edilen “Palmyra: Tarih, Abideler ve Müze” adlı kitabı yayımladı.

2001 yılında, Sasani Kralı I. Hüsrev ve II. Hüsrev adına basılmış 700 gümüş sikkelik hazinenin keşfini duyurdu; iki yıl sonra da bir vahşi hayvanla insan arasındaki mücadeleyi betimleyen 3. yüzyıldan kalma bir mozaiği keşfeden Polonya-Suriye arkeoloji heyeti içinde yer aldı. Pek çok konferansta araştırmalarını sundu.

Mayıs 2015’te Palmira’nın Irak ve Şam İslam Devleti tarafından ele geçirilmesinden önce şehrin boşaltılıp antik kalıntıların Şam’a götürülmesi için çalıştı. Şehrin düşmesinden sonra oğlu Walid ile birlikte tutuklandı. Saklı antik hazinelerin yeri konusunda sorgulandı. 18 Ağustos 2015’te Palmira Müzesi meydanında başı kesilerek öldürüldü.

 

 

Copyright © 2013 by Simurg Medya. Tüm Hakları Saklıdır.

elektrik malzemeleri