31
Ekim

32. İstanbul Kitap Fuarı’nın onur yazarı Taner Timur

31 Ekim 2013 Yazar: Aykırı Akademi
Tüm Yazılar

1961 Anayasası ile birlikte ortaya çıkan yeni Türkiye bir yanıyla Forum’un paltosundan çıkmıştı. Elbette o palto birçok yeni ve pırıltılı aydının da gerçek üniversitesi oldu.

 

Orhan Gökdemir

1950’li yıllar. Demokrat parti iktidarda. Kemalist devrime karşı girişilen restorasyonun artık oturduğuna inanılan yıllardı 50’li yıllar. İlerici düşüncelere  en ağır baskıların olduğu bu yıllarda çıkmaya başladı Forum dergisi. Yazarları Demokrat Parti’nin sert muhalifleriydi.

Dergi, Bahri Savcı, Osman Okyar, Bedii Feyzioğlu, Aydın Yalçın, Turhan Feyzioğlu, Turan Güneş, Nilüfer Yalçın, Bülent Ecevit, Kemal Salih, Nejat Tunçsiper, Cavit Erginsoy, Mukbil Özyörük, Ziya Müezzinoğlu, Yaşar Karayalçın, Kudret Ayiter ile Akif Erginay'ın başını çektiği bir ekip tarafından kuruldu. Yayımından bir süre sonra bu ekibe Cahit Talas, Muammer Aksoy, Şerif Mardin, Coşkun Kırca, Mümtaz Soysal, Metin And, Sadun Aren, Haluk Ülman, Şevki Vanlı, Cemal Aygen ve daha birçok aydın katıldı. Sonra bir kırılma yaşandı, başta Aydın Yalçın olmak üzere yazarlarının bir bölümünün sağ partilere kaydı. Yenileri eklendi dergiye;  Muammer Aksoy, Adnan Cemgil, Kemal Sülker, Gülten Kazgan, Bekir Kıraç, Selahattin Keyman ve Doğan Avcıoğlu'nun eklenmesiyle Forum daha bir sol oldu.

1961 Anayasası ile birlikte ortaya çıkan yeni Türkiye bir yanıyla Forum’un paltosundan çıkmıştı. Elbette o palto birçok yeni ve pırıltılı aydının da gerçek üniversitesi oldu. O paltodan çıkmış en değerli aydınlarımızdan biridir Taner Timur. O yılları anlatırken, “Tarihimizin en özgür dönemlerinden birini yaşıyorduk. Bir kısım hocalarımızın çıkardığı Forum dergisi de kısmen bu özgürlüğün ürünüydü, kısmen de bu özgürlüğü pekiştirmeye çalışıyordu. O zamanlar hepimiz ‘Forumcu’yduk” diyor bir söyleşisinde.

Timur 1958’de fakülteyi bitirdikten sonra Anayasa Hukuku Kürsüsü’ne asistan oldu Yön Dergisi’nde yazmaya başladı. 1962 sonlarında Rockefeller bursuyla Paris’e gitti. Burada yaşadığı “kültür şoku” nedeniyle tarihe yöneldi.

Forum ve Yön’ün açtığı yeni yol, kesintiye uğramış restorasyonun ürünleriydi. Yola devam etmek için hepsinin kapatılması gerekiyordu. 12 Mart işte bunun için yapıldı, Forum ve Yön ile esen rüzgâr durduruldu, 61 Anayasasının üzeri örtüldü. 1970’ler Timur için “kaybolmuş yıllar” oldu. O da yeniden Fransa’nın yolunu tuttu, Paris’te Fransız Ulusal Kitaplığı’nı karargâh edindi. Ulusal Kitaplık’ta “sabahtan akşama” çalıştığı bu yıllar, bir üniversiteye bağlı olmamasına rağmen, onun “en verimli” yılları oldu. 1992 yılında Türkiye’ye, eski fakültesine döndü, 2002 yılında emekli oldu.

Bugün en önemli ve en verimli tarihçimizdir Timur. Sadece “Marksist bir tarihçi” değil, kelimenin en yalın anlamında Marksist’tir. Bir söyleşisinde Marksizm ile ilgili olarak dinleyicilerine şöyle demişti: "Çok fazla inceler, okur, araştırır ve sorgularsınız bu adamlar gibi büyük bir devrimci ya da entelektüel - bunlar çok iddialı sıfatlardır- olamayabilirsiniz fakat dürüst bir yaşam sürersiniz ve bu hiç de küçümsenecek bir şey değildir."

Esen sağ ve sığ rüzgârlara kapılmadı hiç. Türkiye’nin bütün aydın birikimi “jakobenizm” kavramıyla tu kaka edilirken, o aydınlanma, özgürlük ve eşitlik, yurttaşlık gibi kavramları ulusal uzlaşı haline getiren şeyin jakobenler olduğunu yazıyordu. “Kemalistler jakoben oldukları için değil, ancak yeterince jakoben olmadıkları için eleştirilebilirler” derken, koca ülkenin getirilip bırakıldığı yere bir ağıt yakıyordu gizliden.

Timur, 2-10 Kasım tarihleri arasında düzenlenecek 32. İstanbul Kitap Fuarı’nın onur yazarı. Fuar boyunca Taner Timur’un çalışmaları, eserleri ve yaşamı hakkında bir sergi de düzenlenecek.

Forum’un paltosundan çıkmıştı, yazdıklarıyla tek başına bir koca forum oldu. Timur sadece Fuarın değil, Türkiye’nin onur konuğudur.

 

 

ESERLERİ

Osmanlı Toplumsal Düzeni.

Osmanlı Çalışmaları/ İlkel Feodalizmden Yarı Sömürge Ekonomisine.

Türk Devrimi ve Sonrası.

Küreselleşme ve Demokrasi Krizi.

Osmanlı Kimliği.

Toplumsal Değişme ve Üniversiteler.

Sürüden Ayrılanlar/ Siyasal İktidar Aydın Tarih ve Özgürlük.

Türkiye’de Çok Partili Hayata Geçiş.

Osmanlı Türk Romanında Tarih, Toplum ve Kimlik.

Türkiye Nasıl Küreselleşti?

Felsefi İzlenimler/ Sartre, Althusser, Foucoult, Derrida.

Yakın Osmanlı Tarihinde Aykırı Çehreler.

Marksizm, İnsan ve Toplum.

1915 ve Sonrası/ Türkler ve Ermeniler.

Habermas’ı Okumak.

Copyright © 2013 by Simurg Medya. Tüm Hakları Saklıdır.

elektrik malzemeleri